BLIK op het verlangen: een traag verhaal met een moraal

Tekst: Simone Brouwer

Na verschillende bijrollen in onder andere Alles Is Liefde, De Dominee en Soof heeft Chantal Janzen eindelijk de hoofdrol te pakken in de nieuwste film van regisseur Joram Lürsen. In Het Verlangen speelt Janzen namelijk de aantrekkelijke schoenenverkoopster Brigitte Hooijmakers, die met een beroerd manuscript bij uitgeverij Goudemondt aankomt. Broers Marc (Gijs Naber) en Boudewijn (Alex Klaasen) zien in deze schone dame echter de mogelijkheid om de uitgeverij van hun vader (Bram van der Vlugt) ten tijde van digitalisering weer succesvol te maken en bedenken een wisseltruc waarbij ze Brigitte van rol laten wisselen met Herman (Peter Bolhuis), de onooglijke en stotterende auteur van een literair meesterwerk. Hoewel de truc in eerste instantie werkt en het boek een megasucces wordt, loopt dit plan natuurlijk helemaal in de pompoensoep wanneer Herman de strijd om erkenning start. Ondanks enkele grappige situaties en originele oplossingen binnen een opmerkelijke vertelling, weet Het Verlangen niets meer te bieden dan de transformatie van een dom blondje om liefde en geluk in het leven te kunnen vinden.

Centraal in de grote wisseltruc staat het personage van Brigitte die net als de protagonist uit het boek door een soort existentiële crisis lijkt te gaan, waardoor een diepere psychologische laag aan een relatief simpel verhaal wordt gegeven. Met haar Amsterdamse accent, blonde haren en liefde voor Prada’s doet Brigitte aan het begin van de film nog een beetje aan als Cheryl Morero uit de televisieserie Gooische Vrouwen, waarmee pijnlijk duidelijk wordt waaruit Janzen haar inspiratie heeft opgedaan. Door Brigitte te laten smachten naar erkenning voor haar innerlijke schoonheid, probeert regisseur Lürsen tevergeefs het verhaal naar een hoger niveau te tillen. Hoewel Brigitte meer wil zijn dan een dom blondje en niet enkel om haar knappe verschijning geprezen wil worden, is het jammer dat zij hierbij gedurende de film langzaam haar Amsterdamse accent verliest om intelligenter over te komen en een liefde kan ontluiken. Juist door deze subtiele aanpassing in de performance van Janzen voelt het karakter van Brigitte slechts aan als een karikatuur en gaat de onderliggende boodschap van het verhaal verloren. Terwijl iedereen in het verloop van de plot juist naar acceptatie en erkenning in zichzelf zoekt, moet Brigitte eerst veranderen om zichzelf te kunnen accepteren. Janzen krijgt hierbij alle hulp van Jelka van Houten die in de rol van Mariska een geloofwaardige vriendin van Brigitte neerzet.

Hoewel Lürsen in een eerder interview een referentie maakte naar Trading Places-achtige perikelen, is het in dit langzame verhaal onmogelijk geen vergelijking te maken met eerder werk van Kees van Nieuwkerk, die in Pak Van Mijn Hart, eveneens met Janzen en Van der Vlugt, een verhaal neerzette over een onorthodoxe situatie binnen een familiebedrijf. Zo worden Marc en Boudewijn net als de broers Tom en Niek geconfronteerd met de liefde en hun familie wanneer alles op het spel komt te staan. De voice-over in Het Verlangen weet door de manier van vertellen daarentegen een vernieuwende draai te geven aan de film. Zo worden verschillende momenten van bezinning ingevoegd waarbij een verteller de gebeurtenissen uit de film kort samenvat en vanuit de derde persoon vertelt wat de personages denken en doen. Op deze manier ontstaat het gevoel alsof de film, net als Het Verlangen zelf, een boek is dat door een auteur tijdens een boekpresentatie wordt voorgelezen aan het publiek, waarmee een meerwaarde voor het verhaal ontstaat. Daarbij biedt deze voice-over een fijne afwisseling aan een film waarbij voornamelijk de muziek van Merlijn Snitker, in plaats van de dialoog tussen de personages, de boventoon voert. Juist deze redundantie aan dezelfde soort muziek maakt het alsof de herhalende muziek in deze film enkel ter opvulling wordt gebruikt in plaats van de benodigde sfeer en emotie aan het verhaal te geven.

Juist door het gebrek aan dialoog ontstaat het idee dat de personages vaak simpelweg niets te zeggen hebben. Ondanks dat het verhaal vlot van start gaat, volgen er weinig ontwikkelingen in de plot en zien we Brigitte zich tijdens een verscheidenheid aan boekpresentaties steeds weer voordoen als een meesterauteur. Hoewel deze gebeurtenissen garant staan voor enkele komische situaties waar Brigitte zich vaak op originele manieren uit weet te werken, neemt het verhaal pas een hoognodige wending wanneer zij samen met de broers een plan smeedt om van Herman af te komen. Het zijn dan ook voornamelijk de onderliggende lagen van identiteit en acceptatie die het verhaal verder vorm moeten geven om van Het Verlangen een leuk avondje uit te kunnen maken. Mijn verlangen ligt echter bij net iets meer dan enkel een verhaal met een moraal.

Het Verlangen is vanaf 23 maart te zien in de bioscoop. Distributie: September Film Distribution. Simone Brouwer is master student Film- en Televisiewetenschap.