BLIK op Life: De veertien belangrijkste dagen van James Dean in één film

tekst: Jose de Raad

In Life, een film van de Nederlandse fotograaf/regisseur Anton Corbijn, werpen we een blik op twee belangrijke weken uit het leven van een legendarische acteur. De film volgt de vriendschap tussen de wereldberoemde James Dean (Dane DeHaan) en aspirant-fotograaf Dennis Stock (Robert Pattinson). Stock, die overtuigd is dat de jonge James Dean een enorme filmster zal worden, probeert hem in 1955 te fotograferen voor het tijdschrift LIFE. Deze fotoreportage, waar Dean in het begin op z’n zachtst gezegd sceptisch over was, zou zorgen voor de iconische beelden van de acteur die we heden ten dage nog steeds kennen. In het begin was ik zelf nogal sceptisch over de film; kan een film over een beroemde acteur net zo interessant zijn als een film met een beroemde acteur? Daarnaast leek mij een tijdspanne van twee weken nogal een korte tijd voor een volledige biopic. Maar het bleek gelukkig hartstikke mee te vallen. De film is verrassend goed, maar met een rauw randje omdat we weten dat het verhaal niet goed afloopt.

De film is geschoten vanuit het perspectief van fotograaf Dennis Stock. Stock is zeer ambitieus maar komt in Hollywood niet verder dan het maken van foto’s van beroemdheden op de rode loper. Op een feestje komt hij in contact met James Dean, een tot dan toe nog onbekende acteur die op het punt staat om door te breken met zijn film East of Eden. Stock is direct gefascineerd door Dean en vermoedt dat hij een leidend figuur zal zijn in de nieuwe populaire cultuur, die veranderde van nette pakken naar spijkerbroeken. Hij weet zijn opdrachtgever ervan te overtuigen dat hij een fotoreportage mag maken voor LIFE, maar James Dean zelf zit hier eigenlijk helemaal niet op te wachten. Er volgt een jacht van Stock op de acteur, helemaal van Hollywood naar New York en uiteindelijk zelfs naar Indiana, waar Dean is opgegroeid. Er bloeit een merkwaardige vriendschap op tussen de acteur en de fotograaf. Het einde van de reportage zal ook de laatste keer zijn dat de twee vrienden elkaar zien: James Dean overlijdt in september 1955 in een auto-ongeluk, vlak voor de release van zijn beroemdste film, Rebel Without a Cause.

Doordat je het verhaal ziet vanuit het perspectief van Dennis Stock, krijgt de film naast het levensverhaal van James Dean nog een extra dimensie. Stock had zelf namelijk ook de nodige problemen. Een daarvan was zijn zoontje die in New York woonde, terwijl Stock zelf een ondergewaardeerde maar overambitieuze fotograaf in Hollywood was. Het verhaal voelt hierdoor niet aan als een biopic, maar meer als een drama. En hoewel ik de jaren ’50 altijd heb gezien als een bruisende tijd waarin de moraal veranderde en de mensen op begonnen te leven, heeft de film iets heel sombers over zich. Dit komt niet alleen door de problemen van Stock, maar ook James Dean die erachter komt dat zijn passie voor acteren ten koste gaat van zijn bewegingsvrijheid als mens. Waar hij van de ene naar de andere promotieklus gestuurd wordt, wil hij eigenlijk alleen maar thuis bij zijn familie zijn. Maar de somberheid is niet storend. Ik kreeg het idee dat James Dean ook een vrij sombere, zeer intelligente jongeman was dus het voegt meer iets toe dan dat het in de weg zit.

De vriendschap tussen Dean en Stock is misschien wel het belangrijkste onderdeel van de film. Hij begint met Stock die waanzinnig gefascineerd raakt door Dean, terwijl Dean alleen maar geërgerd raakt door de fotograaf die hem constant achtervolgt. Deze ergernis slaat uiteindelijk over in een wederzijds respect, maar het heeft wat tijd nodig. De ontwikkeling in de relatie tussen de twee hoofdpersonages is opmerkelijk realistisch. Het is geen geïdealiseerd beeld van vriendschap en het verhaal kan op geen manier zwart-wit opgevat worden. Het is vrij complex, maar beide acteurs weten het vol overtuiging neer te zetten. Je ziet de eenzijdige fascinatie overslaan in een aarzelende chemie, en uiteindelijk de volledige acceptatie van Dean die Stock uit zijn schulp doet kruipen. Daarnaast is de film een belichaming van de jaren ’50. De sfeer, de muziek, de kleding van de personages: alles is tot in het kleinste detail uitgedacht. Door de sombere sfeer krijg je een beetje het gevoel van een film noir, en de instrumentele Jazz-muziek doet hier geen afbreuk aan.

De film is uitermate interessant voor iedereen die bekend is met James Dean, maar ook vooral voor iedereen die onbekend is met de acteur. Waar hij tegenwoordig meer een cultfiguur is, die zelfs door Taylor Swift nog wordt bezongen, krijg je door Life een kijk in het leven van het soort mens dat de acteur was, de persoon achter de rollen die hij speelde. Dit is mede te danken aan de fantastische rol die Dane DeHaan heeft neergezet. En waar ik na Twilight altijd een beetje huiverig was over Robert Pattinson, heeft ook hij mij weten te overtuigen met zijn acteerprestatie. Het is een film met een somber randje, niet in de laatste plaats doordat James Dean zeven maanden na de reportage is omgekomen, maar het is ook een film die je onthoudt. Dus al met al is de film over James Dean misschien wel net zo goed als de films met James Dean.

 

Jose de Raad is derdejaars Communicatiewetenschappen.

Life is vanaf 8 oktober 2015 te zien in de bioscoop. Distributie: Entertainment One Benelux.